Vier van de acht feesten, namelijk Samhain, Inbolc, Beltane en Lammas, zijn vooral bekend als Keltische feesten, maar waren ook buiten de Keltische wereld bekend. Zo is Beltane onder de naam Meifeest of Meiavond door de eeuwen heen in heel Europa gevierd. De andere vier feesten - Midwinter, het Lentefeest, Midzomer, het Herfstfeest en Midwinter - zijn verbonden met de vier seizoenen en als zodanig nog steeds bij iedereen bekend.
De polariteit van het jaar
Net als we het etmaal ervaren door de tegenstelling dag en nacht, gaat het jaar voor ons leven door de polariteit zomer-winter. De langste en kortste dag waren belangrijke momenten in een samenleving die voor haar bestaan afhankelijk was van de wisseling der seizoenen. Als de kortste dag was verstreken wist iedereen dat de natuur binnenkort weer uit haar wintersluimering zou ontwaken, dat er weer gezaaid kon worden en dat de nieuwe oogst er zou zijn tegen dat de oude voorraden begonnen op te raken. De langste dag werd door de Romeinen solstitium genoemd, letterlijk "zonnestilstand" omdat de zon dan dagen achtereen op dezelfde tijd en plaats opkomt en ondergaat. Later ging men ook de kortste dag als solstitium aanduiden. De Germanen spraken van Midzomer en Midwinter. In Noord-Europa werd Midwinter ook wel aangeduid als Joel.
De vier seizoenen
Door de steeds terugkerende viering van Midzomer en Midwinter wordt de polariteit van het jaar duidelijk vorm gegeven. Een half jaar is echter een lange tijd om je te blijven realiseren dat de natuur bezig is te ontwaken of terug te keren tot de periode van rust. Daarom werden ook de tussenliggende seizoenen, de lente en de herfst, door de eeuwen heen met een ritueel of feest gevierd.
De acht jaarfeesten
Tussen de vier genoemde seizoenen in tekenen zich door de eeuwen heen in vele culturen vier andere jaarfeesten af. Tussen het Herfstfeest en Midwinter plaatsten alle Indo-Europese stammen het begin van de winter. De Ierse Kelten vierden dit met Samhain, de vooravond van november. In andere streken werden soms andere data gekozen, maar altijd was het begin van de winter de tijd dat de doden contact zochten met de gewone wereld. Tussen Midwinter en het Lentefeest valt het Keltische Imbolc, gevierd op 1 februari. Ook de andere Indo-Europese stammen vierden in deze tijd een Ploeg- en Zaaifeest. Het is de tijd dat de aarde zich herstelt van de winter en door bepaalde handelingen opnieuw vruchtbaar gemaakt wordt. Tussen het Lentefeest en Midzomer, meestal op de vooravond van de meimaand, vierden alle Indo-Europese stammen het begin van de zomer. Door de Kelten werd dit feest Beltane genoemd. In onze streken was de naam Meiavond eeuwenlang algemeen bekend. Tussen Midzomer en het Herfstfeest, tenslotte, werd altijd een oogstfeest gehouden. De Ierse Kelten noemden dit Lughnasa en vierden dit rond de vooravond van augustus. Ook elders in de Keltische en Germaanse wereld werd dit oogstfeest gevierd. De Angelsaksers noemden het Lammas. Vaak was de naam gewoon Oogstfeest of hiertoe te herleiden. In wezen vormen de acht genoemde feesten een gang door het jaar. Bij de beschrijving van de verschillende feesten zal dit nader worden uitgewerkt.
In ons boek Heksen komen van de Maan beschrijven we hoe wij deze feesten in onze Coven gestalte geven. In ons boek De acht Jaarfeesten gaan we dieper in op de folklore en geschiedenis van elk feest. We geven daarin ook een geleide visualisatie, een ritueel voor een groep en aanwijzingen om het feest op een eenvoudige manier alleen te vieren. Beide boeken zijn uitverkocht en alleen via deze site op cr-rom in pdf te koop.
Je kunt de pagina's van de Jaarfeesten bekijken door in onderstaande tabel op de naam te klikken. Je kunt op alle foto's klikken voor een grotere afbeelding. Met de knop "Vorige" van je browser kom je dan weer terug in de betreffende pagina. Je kunt ook de namen van de Jaarfeesten bovenaan de pagina's aanklikken om naar het betreffende jaarfeest te gaan.
| Samhain | Het rituele jaar begint met Samhain (31 oktober). Voor de Kelten en de Germanen begon het jaar met de donkere helft, net als de dag met het vallen van de avond begon. De Kelten noemden het nieuwjaarsfeest Samhain. In deze tijd van het jaar is het contact met de andere wereld en de geesten van overleden voorouders dan gemakkelijker te leggen dan anders. |
| Joel | Joel (21 december) is het oude Midwinterfeest, waarbij het wiel van het jaar, na de zonnewende, weer op gang gebracht wordt. Daarmee wordt de groeikracht van de natuur opnieuw geactiveerd. Tot Midzomer zal de zon elke dag aan kracht winnen. In volksverhalen werd dit het rijk van de Eikkoning genoemd. De eik is het zinnebeeld van de groeikracht. |
| Imbolc | Imbolc (2 februari) is gebaseerd op de oude gebruiken om de aarde na de winter weer vruchtbaar te maken. De Kelten noemden dit feest Imbolc, maar ook buiten de Keltische gebieden werd het als Ploeg- en Zaaifeest gevierd. |
| Ostara | Het Lentefeest, ook wel genaamd Ostara, (21 maart) is een viering van het nieuwe leven dat onder de grond weer op gang is gekomen. Het ei, waarin het nieuwe leven zich in het verborgene ontwikkelt, is een symbool bij uitstek voor het Lentefeest. |
| Beltane | Beltane (30 april) is door de eeuwen heen gevierd als vruchtbaarheidsfeest. Door de bevruchting worden bloesems omgezet in vruchten. Voor Wicca's is dit het Heilig Huwelijk, de eenwording van de Godin en de God. De Kelten noemden dit feest Beltane. In onze streken stond het bekend als Meiavond. |
| Midzomer | Midzomer (21 juni) is een viering van de uitbundige groeikracht in de natuur. Tegelijk betekent dit het eind van de heerschappij van de Eikkoning. De afbrekende krachten, gesymboliseerd door de Hulstkoning, nemen het nu weer over. |
| Lammas | Lammas (2 augustus) grijpt terug op de graanoogst, die rond deze tijd in heel Europa op ceremoniële wijze werd binnengehaald. De Kelten noemden dit feest Lughnasa. In het Angelsaksische Rijk werd het als Lammas aangeduid. |
| Herfstfeest | Het Herfstfeest (23 september) is het tweede oogstfeest, waarbij appels, peren en druiven centraal staan. De Vegetatiegod neemt hier de vorm van Wijngod aan. |
In de Romeinse tijd werden de jaargetijden als personen voorgesteld en vaak in vloermozaieken in woonhuizen afgebeeld. Met name in de Romeinse steden in Noord-Afrika was dat zeer gebruikelijk in de eerste eeuwen van onze jaartelling. Soms werden de jaargetijden voorgesteld als vrouwen, soms als mannen, soms deels mannen en deels vrouwen. Als voorbeeld kan gelden het marmeren mozaiek uit Zliten in het huidige Libië, uit de derde eeuw n.Chr., dat rechtsboven is weergegeven. Het mozaiek is uitzonderlijk omdat alle jaargetijden gevleugeld worden voorgesteld, wat vrijwel nooit het geval is.
De jaargetijden zijn herkenbaar aan de atributen die ze bij zich hebben. De winter, bovenin het mozaiek, heeft een krans van riet op het hoofd, terwijl een rietstengel achter haar linkerschouder te zien is. De winter is meestal een oudere persoon dan de andere jaargetijden en dat is hier ook het geval.
Het voorjaar, links in het mozaiek, is een jonge vrouw in een mouwloze tuniek, met een bloemenkrans op haar hoofd. Ze heeft een herdersstaf en houdt twee kazen in haar handen.
De zomer, rechts in het mozaiek, is een wat oudere vrouw, met een rode mantel over haar linkerschouder, een krans van tarwearen op haar hoofd. Ze houdt een sikkel voor zich.
De herfst, onderin het mozaiek, draagt een mouwloze groene tuniek en een krans van herfstbloemen. Voor zich houdt ze een tros druiven. Druiven zijn een vast attribuut van de herfst.
Je kunt de elementkrachten gebruiken om je ritueel meer kracht te geven. Zo kun je bijvoorbeeld een veer in het oosten leggen om het element lucht te vertegenwoordigen. Je kunt een kaars of staf in het zuiden zetten voor vuur, een kom water in het westen voor water en een steen in het noorden voor het element aarde.
Je kunt een ritueel voor het betreffende Jaarfeest maken. Dat kan ook een paar regels tekst en een handeling of meditatie zijn.
In veel culturen worden rituelen afgesloten met het drinken van wijn en het eten van brood of koekjes. In wezen drukken beide de eenwording van de Vegetatieod en de Godin uit. De eenwording van de God als Graangod met Moeder Aarde geeft ons het brood en de eenwording van de God als Wijngod met Moeder Aarde geeft ons de wijn. Het branden van wierook maakte in de Oudheid deel uit van de meeste rituelen. Wierook helpt je in een meditatieve stemming te komen. In ons boek De acht Jaarfeesten zijn recepten gegeven voor brood of koekjes, wijn en wierook voor elk feest. Via ons postorderbedrijf is voor elk Jaarfeest een hierbij passende wierook te koop.
