13 Boommaan

Tijd: 10 december 2011 15:37 uur
Boom: Taxus
Trefwoord: Loslaten
Essentie: Het kan nodig zijn iets los te laten om ruimte te maken voor iets anders.

Kenmerk
De Boommaan is de laatste maan van de cyclus, de dertiende maan, die alleen wordt ingevoegd als er een volle maan valt tussen 10 en 20 december, wat zeven keer in negentien jaar het geval is. In 2004 is er geen Boommaan. Op de Bloedmaan van 26 november 2004 volgt de Maan van de Langste Nacht op 26 december 2004. Dit is alweer het begin van de volgende cyclus.

Voor elke bloem of plant die in de herfst afsterft is dit onherroepelijk het einde, maar tegelijk is het afsterven van de natuur een noodzakelijke voorbereiding op de wedergeboorte in de lente. Die wedergeboorte is niet iets persoonlijks. Een roos die afsterft wordt niet de volgende zomer herboren. Wij denken dat mensen evenmin reïncarneren en dat dezelfde ziel niet in een ander lichaam terugkeert. We denken wel dat het leven doorgaat. Rozen verwelken en sterven af en nieuwe rozen zullen weer bloeien. Mensen sterven en andere mensen zullen worden geboren. Door je als individu aan het leven vast te klampen verlies je het juist. Door je individualiteit los te laten en op te gaan in het grotere geheel maak je deel uit van het leven zelf en word je daardoor in zekere zin onsterfelijk. Dit loslaten van het beperkte om je open te stellen voor het onbeperkte is waar de Boommaan mee te maken heeft.

De taxus is een boom die traditioneel wordt verbonden met de dood en met het donkere aspect van de Godin. De bast, bladeren en zaden van de boom zijn zeer giftig. Door de eeuwen heen is de taxus vooral op kerkhoven geplant. Al in de Oudheid werd de taxus niet alleen verbonden met de donkere kant van de Godin, maar ook met haar vruchtbaarheid. De Nederlandse naam voor de taxus, ijf, betekent net als het Engelse yew "rode boom". Dit is een verwijzing naar het rode hout van de taxus en de rode vruchten van de vrouwelijke bomen, maar rood is vanouds ook de kleur van de vruchtbare aarde. Door het afbreken van het oude schept de Godin de ruimte voor het nieuwe. Door het afsterven van de natuur in de herfst en winter wordt de natuur in het voorjaar weer vruchtbaar.

Viering van de Boommaan:
De God Ullr symboliseert enerzijds de afstervende natuur en de winter, anderzijds de voorbereiding op de nieuwe lente. Het wapen van de stad Utrecht, half rood-half wit, is een uitstekende manier om dit gegeven in een ritueel vorm te geven. Dit kan op verschillende manieren, bijvoorbeeld door de cirkel met gekleurd crepepapier of met rode en witte bloemen te verdelen in een rode en een witte helft. De rode helft vertegenwoordigt de vruchtbare aarde en de vruchten van de afgelopen zomer. De witte helft vertegenwoordigt de maagdelijke aarde van het komende jaar, die nu nog kaal en steriel is, maar straks vruchtbaar zal worden en vruchten zal dragen. We bevinden ons nu, net vóór de kortste dag, nog in de rode helft, maar moeten die verlaten. De oogst is al binnengehaald en de natuur sterft af of keert terug naar een periode van rust. Iedereen neemt een kaars en een kandelaar. In het midden van de cirkel staat een brandende kaars. Met gekleurde dunne plakken bijenwas, te koop in winkels die Antroposofische produkten verkopen, kun je op deze kaars iets afbeelden door kleine stukjes met je vingers zacht te maken en op de kaars te drukken. Iedereen denkt een moment na wat voor hem of haar de belangrijkste "oogst" van de afgelopen zomer is geweest. Dat kan iets tastbaars zijn als een huis dat men heeft gekocht, een kind dat men heeft gekregen, of iets abstracters als de liefde van een bepaalde persoon, de vreugde die men heeft ervaren bij bepaalde handelingen, etc.

Als iedereen een bepaald beeld voor ogen heeft, kan men dit met kleine stukjes bijenwas op de eigen kaars vorm geven. Nadat de hele groep dit heeft gedaan gaat iedereen in een kring staan met de kaars vóór zich en om beurten zet ieder de eigen kaars in de rode helft van de cirkel en zegt daarbij wat voor hem of haar het belangrijkste is dat de afgelopen zomer heeft gebracht. Wie dat liever voor zichzelf houdt, moet daar natuurlijk de ruimte voor krijgen. Als iedereen dit heeft gedaan, is dat een goed moment om samen iets te zingen en daarbij rond te dansen. Vervolgens neemt een van de groepsleden de eigen kaars, houdt hem voor zich en zegt: "Moge het goede overblijven en de rest vergaan." Deze persoon loopt met de kaars naar het midden van de cirkel steekt hem aan de daar staande kaars aan en zet hem in de witte helft van de cirkel. Iedereen doet ditzelfde, tot alle kaarsen in de witte helft staan. Men kan deze kaarsen laten staan om uit te branden. De symboliek van het loslaten wordt daarmee tot uitdrukking gebracht. Er wordt geen wens voor het nieuwe seizoen gedaan en er wordt niet gezegd wat men dan hoopt te zullen oogsten. Het gaat erom de oogst van het afgelopen jaar los te laten en het vuur het goede daaruit te laten transformeren tot een potentie voor het nieuwe jaar. Met Joel en nog sterker met de Maan van de Langste Nacht wordt deze potentie omgezet in een kiem waaruit de nieuwe oogst zal voortkomen.